مطالبه وجه چک ؛ حقوقی، کیفری یا اجراییه چک ۱ ؟

مقدمه

وقتی یک چک در تاریخ سررسید پرداخت نمی‌شود و بانک گواهینامه عدم پرداخت صادر می‌کند، یکی از مهم‌ترین پرسش‌های دارنده این است که برای مطالبه وجه چک باید از چه روشی اقدام کند؟ آیا طرح دعوای حقوقی مناسب‌تر است، شکایت کیفری نتیجه بهتری دارد یا می‌توان از طریق صدور اجراییه چک، سریع‌تر برای وصول وجه اقدام کرد؟

پاسخ این سؤال برای همه چک‌ها یکسان نیست. شرایط صدور چک، علت صدور آن، وضعیت گواهینامه عدم پرداخت، رعایت یا عدم رعایت مهلت‌های قانونی و همچنین شرایط مقرر در ماده ۲۳ قانون صدور چک می‌تواند در انتخاب مسیر مناسب برای وصول وجه مؤثر باشد.

از سوی دیگر، موضوع خسارت تأخیر تأدیه چک نیز اهمیت زیادی دارد. دارنده چک ممکن است علاوه بر اصل مبلغ چک، امکان مطالبه خسارت تأخیر تأدیه را نیز داشته باشد و به همین دلیل، شناخت زمان شروع محاسبه این خسارت و نحوه مطالبه آن اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.

در این مقاله، مطالبه چک از طریق حقوقی و کیفری، صدور اجراییه چک، تفاوت این روش‌ها و نحوه مطالبه خسارت تأخیر تأدیه را بررسی می‌کنیم تا مشخص شود در هر وضعیت، کدام مسیر قانونی می‌تواند مناسب‌تر باشد.

این موضوع از جمله مواردی است که بررسی دقیق اسناد و شرایط هر پرونده اهمیت زیادی دارد. محمدرضا مه، وکیل پایه یک دادگستری و فعال در حوزه دعاوی مربوط به چک، بر ضرورت بررسی وضعیت حقوقی چک و انتخاب مسیر مناسب پیش از اقدام قانونی تأکید دارد.

مطالبه وجه چک از چه روش‌هایی امکان‌پذیر است؟

وقتی چک در موعد مقرر پرداخت نمی‌شود، دارنده می‌تواند با توجه به شرایط چک و وضعیت حقوقی آن، از روش‌های مختلفی برای مطالبه وجه چک استفاده کند. مهم‌ترین روش‌های قانونی عبارت‌اند از:

1. طرح دعوای حقوقی مطالبه چک

2. شکایت کیفری صدور چک بلامحل

3. درخواست صدور اجراییه چک از دادگاه بر اساس ماده ۲۳ قانون صدور چک

4. اقدام از طریق اجرای ثبت، در مواردی که شرایط قانونی آن وجود داشته باشد

هر یک از این روش‌ها شرایط، آثار و روند متفاوتی دارد. بنابراین نمی‌توان گفت یک روش برای تمام چک‌های برگشتی بهترین گزینه است.

مطالبه چک از طریق حقوقی

در روش حقوقی، دارنده با طرح دعوای مطالبه وجه، از مرجع قضایی می‌خواهد صادرکننده یا شخص مسئول قانونی را به پرداخت مبلغ چک و خسارت‌های قابل مطالبه محکوم کند.

این روش در مواردی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که چک فاقد وصف کیفری باشد؛ برای مثال، ممکن است چک بابت تضمین انجام یک تعهد صادر شده باشد یا مهلت قانونی برای طرح شکایت کیفری سپری شده باشد.

شکایت کیفری چک

در شرایطی که چک واجد شرایط قانونی برای تعقیب کیفری باشد، دارنده می‌تواند با رعایت مهلت‌های قانونی، شکایت کیفری مطرح کند.

البته باید توجه داشت که هر چک برگشتی قابل شکایت کیفری نیست و علت صدور چک و شرایط آن باید بررسی شود.

صدور اجراییه چک

یکی از روش‌های مهم وصول چک، درخواست صدور اجراییه بر اساس ماده ۲۳ قانون صدور چک است.

در صورت وجود شرایط قانونی، دارنده می‌تواند با ارائه گواهینامه عدم پرداخت، صدور اجراییه را درخواست کند. پس از صدور و ابلاغ اجراییه نیز صادرکننده مطابق قانون فرصت محدودی برای پرداخت وجه، ارائه ترتیب پرداخت یا معرفی مال خواهد داشت.

این روش با دعوای معمول مطالبه وجه تفاوت دارد و به همین دلیل، بررسی شرایط استفاده از آن پیش از اقدام اهمیت دارد.

اجرای ثبت

چک در زمره اسنادی است که در شرایط قانونی می‌تواند از طریق اجرای ثبت نیز مورد پیگیری قرار گیرد. در این روش، دارنده با استفاده از ظرفیت اجرایی سند، برای وصول مبلغ اقدام می‌کند.

انتخاب میان اجرای ثبت، دادگاه، دعوای حقوقی یا شکایت کیفری باید با توجه به شرایط پرونده انجام شود و گاهی ممکن است استفاده از یک مسیر، بر انتخاب مسیر دیگر تأثیر بگذارد.

در نتیجه، پیش از اقدام برای وصول چک برگشتی بهتر است مواردی مانند تاریخ سررسید، علت صدور چک، وضعیت گواهینامه عدم پرداخت، وجود یا عدم وجود وصف کیفری و شرایط صدور اجراییه بررسی شود.

نیاز به مشاوره درباره چک دارید؟

اگر درباره دعوای چک، مطالبه وجه چگ، چک برگشتی، صدور اجراییه یا نحوه پیگیری قانونی چک سؤال یا ابهامی دارید، می‌توانید برای بررسی شرایط پرونده و دریافت مشاوره حقوقی با محمدرضا مه، وکیل پایه یک دادگستری، مشورت کرده و با مؤسسه حقوقی مه‌دادگر تماس بگیرید.

با توجه به اینکه شرایط هر چک و نحوه صدور آن می‌تواند متفاوت باشد، بررسی اسناد و مدارک پرونده پیش از انتخاب روش مناسب برای وصول وجه چک اهمیت زیادی دارد.