مطالبه وجه با فیش بانکی آیا فیش واریزی دلیل بدهی است ؟
فقط چون پول به حسابش واریز کردی، یعنی بهت بدهکاره؟
خیلی وقتها بین دو نفر پولی جابهجا میشود، اما هیچ قرارداد یا رسید مشخصی درباره علت پرداخت وجود ندارد.
مدتی بعد، پرداختکننده با استناد به فیش بانکی ادعا میکند:
«این پول را به او قرض دادهام و حالا باید پس بدهد.»
اما آیا صرف اینکه مبلغی به حساب شخص دیگری واریز شده،
برای اثبات بدهکاری او کافی است؟
خیر.
فیش بانکی میتواند انتقال وجه را نشان دهد، اما لزوماً علت پرداخت و وجود یک دین قابل مطالبه را ثابت نمیکند.
مطالبه وجه با فیش بانکی چه چیزی را ثابت میکند؟
رسید بانکی معمولاً نشان میدهد که مبلغ مشخصی در تاریخ مشخص از حساب یک شخص به حساب شخص دیگری منتقل شده است.
اما این موضوع با اثبات بدهکاری گیرنده تفاوت دارد.
برای مثال، یک مبلغ میتواند بابت:
– خرید و فروش
– تسویه حساب
– پرداخت یک بدهی
– انجام تعهد
– خرید کالا یا خدمات
– قرض
– یا حتی پرداخت اشتباهی
به حساب شخص دیگری واریز شده باشد.رسید عادی
بنابراین، سؤال اصلی فقط این نیست که «پول واریز شده یا نه؟»؛
بلکه باید مشخص شود «این پول بابت چه چیزی پرداخت شده است؟»
آیا با فیش بانکی میتوان ادعای قرض کرد؟
بله، شخص میتواند با استناد به فیش بانکی و سایر دلایل خود، مدعی شود که مبلغی را به دیگری قرض داده و آن را مطالبه کند.
اما نکته مهم این است که صرف وجود فیش بانکی، لزوماً قرض بودن وجه را ثابت نمیکند.
اداره کل حقوقی قوه قضاییه در نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۱/۴۰۶ نیز اعلام کرده است که در دعوای مطالبه وجه، خواهان باید جهت استحقاق خود را اثبات کند؛
با این حال لازم نیست دعوای مستقلی با عنوان «اثبات قرض» مطرح کند و دادگاه با بررسی ادله خواهان و دفاعیات خوانده تصمیم میگیرد.https://www.google.com/goto?url=CAESXgHrOzAVbe2P-PUceSnPMJehfe9V-2GkiJMG6b7MpjnDMJ787wirC4Eu6Bw_M5mbclA4SRaAxp8M0vimYFjV6jegggl7IuqdGMxzZ6u_BGofJF10gFmSepAJbR6HIpU
پس داشتن فیش بانکی مهم است، اما لزوماً پایان ماجرا نیست.
اگر طرف مقابل بگوید «این پول بابت بدهی یا معامله بوده» چه؟
فرض کنید شخصی مبلغ ۵۰۰ میلیون تومان به حساب شما واریز کرده و مدتی بعد علیه شما دادخواست مطالبه وجه مطرح میکند و میگوید:
«این مبلغ را به او قرض دادهام.»
اگر شما پاسخ دهید:
«این پول بابت معامله یا تسویه حساب قبلی بوده است.»
دادگاه باید مجموعه روابط مالی و ادله موجود را بررسی کند.
قرارداد، رسید، پیامها، مکاتبات، سوابق پرداخت و سایر قرائن، حسب مورد میتوانند در مشخص شدن علت واقعی پرداخت مؤثر باشند.
مطالبه وجه با فیش بانکی ؛ آیا فیش واریزی دلیل بدهی است؟
بنابراین، صرف اینکه پول به حساب شما آمده به این معنا نیست که حتماً باید همان مبلغ را به پرداختکننده برگردانید؛
همانطور که صرف داشتن فیش بانکی نیز به این معنا نیست که خواهان بدون اثبات مبنای طلب، حتماً محکومله خواهد شد.
ماده ۲۶۵ قانون مدنی چه میگوید؟
ماده ۲۶۵ قانون مدنی مقرر کرده است:
««هر کس مالی به دیگری بدهد ظاهر در عدم تبرع است…»»
این ماده در دعاوی مربوط به پرداخت و استرداد وجه اهمیت دارد.
اما نباید از آن نتیجه گرفت که هر واریز بانکی، خودبهخود به معنای وجود قرض یا بدهی است.
ممکن است شخصی پولی را بدون قصد بخشش پرداخت کرده باشد، اما این پرداخت بابت یک معامله، انجام تعهد یا رابطه مالی دیگری بوده باشد.
در نتیجه، باید بین اصل پرداخت، علت پرداخت و مبنای مطالبه وجه تفاوت قائل شد.
مطالبه وجه با فیش بانکی ؛ آیا فیش واریزی دلیل بدهی است؟
اگر پول اشتباهی به حساب شما واریز شده باشد چه؟
این وضعیت با قرض یا پرداخت بابت معامله متفاوت است.
اگر شخصی مالی را بدون اینکه دریافتکننده استحقاق آن را داشته باشد دریافت کرده باشد، موضوع استرداد وجه میتواند مطرح شود و
شرایط آن باید با توجه به وضعیت پرونده بررسی شود.
پس در چنین مواردی هم صرفاً نباید به فیش بانکی نگاه کرد؛ بلکه باید مشخص شود وجه به چه علت و تحت چه شرایطی منتقل شده است.
اگر علیه شما با استناد به فیش بانکی دادخواست داده شد، چه دفاعی دارید؟
اگر کسی صرفاً با استناد به یک رسید بانکی از شما مطالبه وجه کرده، اولین سؤال این است:
علت واقعی واریز چه بوده است؟
اگر وجه بابت معامله، تسویه بدهی، انجام تعهد یا رابطه مالی دیگری پرداخت شده، اسناد و مدارک مربوط به آن میتواند در دفاع شما اهمیت داشته باشد.
بنابراین، پیامها، قراردادها، رسیدها و سایر مدارک مرتبط با رابطه مالی طرفین را باید جدی گرفت.
جمعبندی
فیش بانکی، دلیل انتقال وجه است؛ اما لزوماً سند بدهکاری نیست.
برای مطالبه وجه، باید مشخص شود پرداختکننده بر چه مبنای حقوقی خود را مستحق دریافت مبلغ میداند و
دادگاه با توجه به ادله و دفاعیات طرفین درباره موضوع تصمیم میگیرد.
بنابراین اگر پولی به حساب شخصی واریز کردهاید، صرف داشتن فیش بانکی به این معنا نیست که در هر شرایطی میتوانید آن مبلغ را پس بگیرید.
از طرف دیگر، اگر وجهی به حساب شما واریز شده و بعداً علیه شما ادعای بدهکاری مطرح شده است،
باید علت واقعی دریافت وجه و مدارک مربوط به آن را بررسی و ارائه کنید.
اگر درباره دعوای مطالبه وجه، فیشهای بانکی، اثبات قرض یا دفاع در برابر چنین دعاوی سؤال دارید،
میتوانید با محمدرضا مه، وکیل پایه یک دادگستری، و وکلای مؤسسه حقوقی مه دادگر مشورت کنید.