خسارت قراردادی چیست؟ 2
به قلم محمدرضا مه وکیل پایه یک دادگستری
خسارت قراردادی چیست؟
خسارت قراردادی به موردی اطلاق می شود كه،
به موجب تعهدی لازم الاجرا در حین قرارداد،
شخصی به لحاظ عهد شکنی ناگزير از جبران خسارت به طرف مقابل در معامله می شود.
در این مبحث به طور اختصار ضمن بررسی اقسام آن،
به این مسئله خواهیم پرداخت،http://www.law.com
که چگونه قانون گذار با تعبیه ساز و کارهایی از یک طرف امنیت و سرعت اجرای قراردادها را تأمین نموده،
و از طرف دیگر به عنوان عاملی بازدارنده،
به کاهش میزان دعاوی ناشی از تخلفات قراردادی توجه کرده است.
منظور از خسارت به معنی ضرر و زیان است.
و زمانی که از تأدیه خسارات بحث میشود،
موضوع مواد227و229قانون مدنی به معنای چیزی است که برای جبران ضرر پرداخت میشود.
همچنین در ماده226قانون مدنی در مورد عدم انجام تعهد از طرف یکی از دو طرف معامله،
طرف دیگر میتواند ادعای خسارت نماید.
اقسام خسارت:
در یک تقسیم بندی کلی خسارت به دو گونه قابل تصور است:
1_خسارت ناشی از قرارداد:
چنانچه بین زیان دیده و عامل ورود ضرر،
قراردادی معتبر منعقد شده باشد،
و خسارت ناشی از اجرا نکردن مفاد این قرارداد باشد،
در این صورت قراردادی وگرنه غیر قراردادی است.
مفهوم مسئولیت قراردادی،
تعهدی است که در نتیجه تخلف از مفاد قرارداد،
برای اشخاص ایجاد میشود.
2_خسارت غیر قراردادی:
برخلاف مسئولیت مدنی قراردادی،
در مسئولیت خارج از قرارداد که ضمان قهری نیز لقب دارد،
در آن قراردادی در کار نیست.
تعریف سادهای که میتوان از مسئولیت مدنی کرد این که،
شخصی که با دیگری رابطه قراردادی ندارد،
یعنی قراردادی تنظیم نکرده لیکن به دیگری خسارتی وارد کند،
موظف به جبران آن است و در برابر او مسئولیت مدنی دارد یا ضامن است.
راه های جبران خسارت:
راههایی که برای جبران خسارت میتوان برشمرد یکی آن است که:
وضع زیان دیده به حالت قبل از ورود ضرر برگردانده شود،
مانند درمان شکستگی ناشی از تصادف با عابر پیاده بر عهده گرفته شود،
و یا صافکاری خودرویی که در تصادف غیر عمدی دچار حادثه شده،
انجام شود.
زیرا ضرر از بین میرود و خودرو به حالت اولیه بازمیگردد.
راه حل دیگر نیز جبران خسارت از طریق دادن معادل آن است،
این راه حل وقتی کاربرد دارد که اعادهی وضع به حالت قبل از ورود زیان میسر نباشد.
این روش جبران خسارت یا دادن معادل غیرنقدی یا جبران نقدی ضرر است.
برای جبران خسارتهای بدنی و معنوی بیشتر از روش جبران نقدی استفاده میشود.
تعیین میزان و نحوه جبران خسارت توسط قانون مانند حکم دادگاه،
و یا عرف تعیین ضمنی طرفین می باشد.
شرایط ایجاد مسئولیت قراردادی:
1_برای اثبات این مسئولیت،
وجود قرارداد ضرورت دارد.
لذا احراز رابطه قراردادی میان خواهان و خوانده یکی از ارکان آن است.
2_این رابطه فقط در مورد طرفین قراردادی باید باشد،
بر این اساس اگر طرف قرارداد به شخص دیگری که خارج از قرارداد است،
ضرری بزند،
این مسئولیت قراردادی نخواهد بود.
3_باید بین خسارت وارده و قرارداد،
رابطه علیت باشد که بتوان گفت خسارت در نتیجه عدم اجرای تعهد به وجود آمده است،
برای مثال در قرارداد خرید و فروش آپارتمانی،
اگر فروشنده در موعد مقرر تحویل ندهد و ضرری از این بابت به مشتری وارد شود،
این در نتیجه مسئولیت قراردادی است.
اقسام تخلف از تعهد قراردادی:
در اقسام تخلف از تعهد قراردادی دو نوع از آن قابل اشاره است؛
1_نوع اول این که پس از وقوع تخلف متعهد،
انجام تعهد غير ممكن می شود،
و مبلغی که به عنوان جریمه تعیین شده،
از طرفی که از انجام آن امتناع کرده اخذ و به طرف دیگر معامله پرداخت می شود.
و دریافت آن بدل از انجام تعهد تلقی می گردد.
مانند این که تالاری جهت برگزاری مراسم عقدی در شب عید غدیر به اجاره داده شود،
که در اين فرض آنچه به موجب قرارداد برای ذینفع موضوعیت داشته،
همزمان بودن تاریخ و انجام تعهد است،https://www.mehdadgar.ir
که در این صورت اجرای تعهد دیگر موضوعیت ندارد.
و لذا به درخواست جبران خسارت ناشی از عدم انجام تعهد اکتفا می شود.
2_نوع دوم اين که با وجود تخلف مزبور انجام تعهد باز هم ممكن باشد،
ولی انجام تعهد فقط به تأخير افتاده باشد،
یعنی پس از سپری شدن زمان مقرر برای اجرا تعهد،
هنوز امكان انجام آن از بين نرفته و تحقق آن در خارج از زمان مقرر برای ذینفع مفيد باشد.
بدیهی است در اين صورت وی میتواند علاوه بر درخواست اجرا اصل تعهد قراردادی،
خسارت ناشی از تأخیر را نيز مطالبه كند.
چنانچه در خصوص موضوع خسارت قراردادی چیست سؤالی یا پرونده ای داشته اید می توانید با وکلای مؤسسه حقوقی محمدرضا مه دادگر در ساعات اداری با شماره 77723606 و 77724264 تماس حاصل فرمایید.