انواع خیارات 2
به قلم محمدرضا مه وکیل پایه یک دادگستری
پس از عقد هر قراردادی،
طرفین قرارداد ملزم به پایبندی به شرایط آن قرارداد می باشند،
و می بایست تمامی تعهدات خود را نیز عملی سازند.
اما ممکن است شرایطی پیش آید که یکی از طرفین و یا هر دو آنان،
قصد فسخ قرارداد و بر هم زدن آن را داشته باشند،
که قانون با پیش بینی این مسئله،
انواع خیارات را برای فسخ قرارداد تعریف کرده است.
خیار کلمه ای عربی می باشد که،
معنی اختیارات را دارد.http://www.law.com
پس منظور از انواع خیارات همان انواع اختیاراتی می باشد که،
قانون برای فسخ معامله به افراد داده است.
خیارات چه می باشند؟
همان طور که گفته شد،
پایبندی به قرارداد ها دارای اهمیت زیادی می باشد.
در قانون مدنی نیز به این موضوع اشاره شده است.
اما موارد زیادی وجود دارد که پس از عقد قرارداد،
یکی از طرفین به هر دلیلی خواهان فسخ و بر هم خوردن قرارداد می باشد.
قانون گذار برای همچین فردی انواع خیارات قانونی را پیش بینی کرده است.
همان طور که گفتیم خیار کلمه ای عربی می باشد که،
معنی اختیارات را دارد.
و به زبان ساده تر معنی اجازه انجام دادن کاری را می دهد.
دارنده خیار،
دارنده حقی می باشد که قانون گذار برای فسخ معامله به او واگذار کرده است.
پیش تر گفته بودیم که برای بر هم زدن عقود جایز،
مانعی وجود ندارد.
اما فسخ عقود لازم،
فقط از طریق اقاله طرفین و یا خیارات قانونی امکان پذیر می باشد.
البته در صورتی که شرط فسخ قرارداد نیز وجود داشته باشد،
با استناد به آن شرط نیز امکان فسخ قرارداد میسر می باشد.
قانون گذار برای جلوگیری از ضرر کردن طرفین معامله،
در قراردادها این قوانین را وضع کرده است.
پس خیارات قانونی همان اجازه و اختیاری می باشد که،
قانون برای فسخ قرارداد به افراد می دهد،
تا مانع از بروز مشکلات احتمالی پس از عقد قرارداد شود.
انواع خیارات:
در بالا به توضیح خیارات پرداختیم.
و در انتها نتیجه گرفتیم که خیارات قانونی در واقع همان اجازه و اختیاراتی است که،
قانون گذار برای فسخ و بر هم زدن معامله و قرارداد،
در شرایط تعیین شده به طرفین آن می دهد.
اما نکته مهمی که هم اکنون می بایست به آن اشاره کرد،
این می باشد که طرفین هر قرارداد می توانند،
به صورت توافقی اقدام به اسقاط کافه خیارات نمایند.
یعنی تمامی خیارات و یا همان اختیاراتی را که،
قانون برای فسخ قرارداد در شرایط تعیین شده به آن ها داده است را،
از خود سلب نمایند.
پس از دانستن این نکته حالا به بررسی انواع خیارات قانونی می پردازیم.
انواع خیارات شامل:
1_خیار مجلس.
2_خیار تأخیر ثمن.
3_خیار حیوان.
4_خیار رویت و تخلف از وصف.
5_خیار غبن.
6_خیار عیب.
7_خیار تدلیس.
8_خیار شرط.
9_خیار تبعض صفقه.
خیار مجلس:
با استناد به ماده397 قانون مدنی که می گوید:
هر یک از متبایعین بعد از عقد فی المجلس،
و مادام که متفرق نشدهاند،
اختیار فسخ معامله را دارند.
در می یابیم در صورتی که،
هنوز مجلس عقد قرارداد پا برجاست،
و هنوز هیچ یک از طرفین معامله جلسه را ترک نکرده باشند،
چنانچه قرارداد عقد شده باشد،
و به امضاء طرفین رسیده باشد،
همچنان طرفین معامله حق فسخ آن را دارند،
و می توانند معامله را بر هم بزنند.
در صورتی که هر یک از طرفین جلسه را ترک نماید،
دیگر امکان فسخ قرارداد وجود نخواهد داشت،
و خیار مجلس از بین خواهد رفت.
خیار حیوان:
با استناد به ماده 398 قانون مدنی که می گوید:
اگر مبیع حیوان باشد،
مشتری تا سه روز از حین عقد اختیار فسخ معامله را دارد.
چنانچه مورد معامله یک حیوان باشد،
خریدار تا 3 روز پس از عقد قرارداد،
حق فسخ آن را دارد.
چرا که ممکن است حیوان بیمار و دارای مرضی باشد،
که به هنگام عقد قرارداد خریدار متوجه آن نشده باشد.
پس خیار حیوان تنها برای خریدار و تا 3 روز بعد از عقد قرارداد ممکن می باشد.
خیار شرط:
با استناد به ماده 399 قانون مدنی که می گوید:
در عقد بیع ممکن است شرط شود که،
در مدت معین برای بایع یا مشتری یا هر دو،
یا شخص خارجی اختیار فسخ معامله باشد.
چنانچه طرفین معامله توافق کنند به این که،
در شرایط خاصی حق فسخ برای یک طرف و یا هر دو طرف وجود دارد،
با ذکر آن در شروط معامله،https://www.mehdadgar.ir
در صورتی که آن شرایط خاص محقق شود،
طرفین با استناد به خیار شرط حق فسخ معامله را خواهند داشت.
خیار تدلیس:
با استناد به ماده 439 قانون مدنی که می گوید:
اگر بایع تدلیس نموده باشد،
مشتری حق فسخ بیع را خواهد داشت.
و همچنین است بایع نسبت به ثمن شخص در صورت تدلیس مشتری،
حق فسخ خواهد داشت.
چنانچه یکی از طرفین،
خریدار و یا فروشنده اقدام به مانور متقلبانه،
برای سودجویی و یا ایجاد فریب در وصف مورد معامله،
و یا ثمن معامله نمایند،
که به آن تدلیس نیز گویند،
طرف دیگر می تواند با استناد به خیار تدلیس معامله را فسخ نماید.
چنانچه در خصوص موضوع انواع خیارات سؤالی یا پرونده ای داشته اید می توانید با وکلای مؤسسه حقوقی محمدرضا مه دادگر در ساعات اداری با شماره 77723606 و 77724264 تماس حاصل فرمایید.