آیا مهریه 14 سکه شده ؟ بررسی قانون جدید مهریه در سال 1405
در روزهای اخیر، خبرهای متعددی درباره «۱۴ سکه شدن مهربه» منتشر شده و همین موضوع باعث شده بسیاری از افراد تصور کنند که طبق قانون جدید، زنان فقط میتوانند ۱۴ سکه مهریه داشته باشند یا مهریههای بیشتر از ۱۴ سکه دیگر قابل مطالبه نیست.
اما آیا واقعاً چنین است؟
خیر. مهر یه به ۱۴ سکه محدود نشده است.
آنچه در مصوبه اخیر مجلس مطرح شده، مربوط به ضمانت اجرای عدم پرداخت مهر یه و نحوه برخورد با محکوم مالی است، نه تعیین سقف برای اصل مهریه. بر اساس توضیحات منتشرشده درباره مصوبه، زن و مرد همچنان میتوانند هر میزان مهریهای را که مورد توافق آنهاست در عقدنامه تعیین کنند و اصل مهریه بیشتر از ۱۴ سکه نیز از بین نمیرود.
نکته مهم: این مصوبه در شهریور ۱۴۰۵ پس از تصویب مجلس برای بررسی به شورای نگهبان ارسال شده است؛ بنابراین تا زمان طی شدن مراحل قانونی و لازمالاجرا شدن، باید میان «مصوبه مجلس» و «قانون لازمالاجرا» تفاوت قائل شد.
آیا واقعاً مهر یه فقط ۱۴ سکه شده است؟
خیر.
اگر در عقدنامه مهر یه یک زن ۵۰، ۱۰۰، ۳۰۰ یا حتی ۱۰۰۰ سکه تعیین شده باشد، عدد ۱۴ به این معنا نیست که زن فقط مالک ۱۴ سکه است.
برای مثال، اگر مهر زنی ۱۰۰ سکه باشد، نمیتوان گفت ۸۶ سکه باقیمانده خودبهخود بخشیده شده یا دیگر قابل مطالبه نیست.
موضوع اصلی این است که نحوه اجرای این تعهد مالی در مقررات جدید مورد تغییر قرار گرفته است.
بنابراین باید بین دو مسئله تفاوت گذاشت:
۱. اصل حق زن نسبت به مهر
۲. ضمانت اجرای قانونی برای وادار کردن زوج به پرداخت مهریه
این دو موضوع یکی نیستند.
منظور از ۱۴ سکه در مصوبه جدید چیست؟
عدد ۱۴ سکه در مصوبه مجلس، به ضمانت اجرای محکومیت مالی و امکان اعمال حبس نسبت به بدهکار مهریه مربوط میشود.
بر اساس گزارشهای منتشرشده از مصوبه، اگر مهرتا ۱۴ سکه تمام بهار آزادی یا معادل آن باشد، مقررات مربوط به ضمانت اجرای مقرر در قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی اعمال میشود.
اما در مورد مهربیشتر از ۱۴ سکه، برای وصول مازاد، توانایی و ملائت مالی زوج اهمیت پیدا میکند.
به زبان ساده، عدد ۱۴ قرار نیست میزان مهر را تعیین کند؛ بلکه موضوع اصلی، نحوه اجرای تعهد و ضمانت اجرای عدم پرداخت است.
اگر مهریه ۱۰۰ سکه باشد، تکلیف ۸۶ سکه چیست؟
فرض کنیم در عقدنامه مهرزوجه ۱۰۰ سکه تعیین شده است.
با توجه به مفاد مصوبه مطرحشده، اصل تعهد زوج نسبت به ۱۰۰ سکه از بین نمیرود. بنابراین نمیتوان گفت زن فقط ۱۴ سکه حق دارد.
اما برای وصول بخش مازاد بر ۱۴ سکه، وضعیت مالی زوج اهمیت ویژهای پیدا میکند.
برای مثال، اگر زوج دارای ملک، حساب بانکی، خودرو یا سایر اموال قابل شناسایی و توقیف باشد، موضوع وصول مهرمیتواند از طریق اقدامات قانونی نسبت به اموال او پیگیری شود.
بنابراین:
14 سکه به معنای بخشیده شدن مابقی مهر نیست.
آیا برای مهریه بیشتر از ۱۴ سکه زندان وجود دارد؟
یکی از مهمترین تغییرات مطرحشده در مصوبه مجلس، حذف ضمانت اجرای حبس نسبت به مازاد بر ۱۴ سکه است.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، در مهریههای بیش از ۱۴ سکه، برای وصول بخش مازاد، توانایی مالی زوج ملاک قرار میگیرد.
البته این موضوع را باید با توجه به وضعیت نهایی مصوبه و تاریخ لازمالاجرا شدن آن بررسی کرد؛ زیرا در حال حاضر صرف تصویب مجلس به معنی نهایی شدن قانون نیست.
آیا اموال زوج برای پرداخت مهر قابل توقیف است؟
تغییر ضمانت اجرای حبس به این معنا نیست که زوج نسبت به اموال خود هیچ مسئولیتی در برابر مهر ندارد.
در صورت وجود شرایط قانونی، اموال و داراییهای زوج میتواند موضوع اقدامات اجرایی برای وصول محکومبه قرار گیرد.
به همین دلیل، در پروندههای مهریه، شناسایی داراییهای زوج، بررسی وضعیت مالی، نحوه مطالبه مهریه و انتخاب مسیر مناسب برای اجرای حکم اهمیت زیادی دارد.
تکلیف مهر یه های بیشتر از ۱۴ سکه چیست؟
پاسخ را میتوان به شکل زیر خلاصه کرد:
میزان مهریه| وضعیت کلی
تا ۱۴ سکه| مشمول ضمانت اجرای مقرر در قانون خواهد بود؛ البته با توجه به وضعیت نهایی و لازمالاجرا شدن مصوبه
بیشتر از ۱۴ سکه| اصل مهریه از بین نمیرود و برای وصول مازاد، توانایی مالی زوج اهمیت دارد
۱۰۰ سکه| اصل تعهد نسبت به ۱۰۰ سکه باقی است
۵۰۰ یا ۱۰۰۰ سکه| تعیین این میزان مهریه ممنوع نشده و عدد ۱۴ به معنای سقف نیست
رئیس کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس نیز در توضیحات خود تأکید کرده است که برای اصل تعیین مهر یه سقفی تعیین نشده و مازاد بر ۱۴ سکه بخشیده نمیشود.
آیا قانون جدید شامل همه پروندههای مهر یه میشود؟
این سؤال بسیار مهم است و پاسخ آن میتواند به تاریخ عقد، زمان ایجاد محکومیت، زمان تشکیل پرونده و تاریخ لازمالاجرا شدن قانون بستگی داشته باشد.
بنابراین نمیتوان برای تمام پروندهها یک پاسخ واحد ارائه کرد.
افرادی که در حال حاضر پرونده مطالبه مهریه، اجرای حکم، اعسار یا تقسیط دارند، بهتر است پیش از هر اقدامی وضعیت پرونده خود را با توجه به مقررات حاکم در همان تاریخ بررسی کنند.
برای مطالبه مهر چه اقدامی باید انجام داد؟
مطالبه مهر یه بسته به شرایط پرونده میتواند نیازمند بررسی دقیق عقدنامه، میزان مهر وضعیت مالی زوج، وجود اموال، سابقه پرداخت، اقدامات انجامشده در اجرای ثبت یا دادگاه و همچنین وضعیت اعسار و تقسیط باشد.
به همین دلیل، اگرچه در نگاه اول مطالبه مهریه ساده به نظر میرسد، اما انتخاب روش صحیح اقدام میتواند در سرعت و نتیجه وصول طلب تأثیر زیادی داشته باشد.
جمعبندی
در پاسخ به سؤال «آیا مهر ۱۴ سکه شده است؟» باید گفت:
خیر؛ مهر یه به ۱۴ سکه محدود نشده است.
عدد ۱۴ سکه در مصوبه اخیر مجلس مربوط به ضمانت اجرای پرداخت مهریه و محدود شدن حبس بابت مازاد بر این میزان است، نه اینکه زن فقط مالک ۱۴ سکه باشد.
بنابراین اگر مهردر عقدنامه ۱۰۰، ۵۰۰ یا حتی ۱۰۰۰ سکه باشد، اصل تعهد نسبت به آن از بین نمیرود؛ اما در خصوص مازاد بر ۱۴ سکه، موضوع توانایی مالی زوج و نحوه اجرای قانونی طلب اهمیت بیشتری پیدا میکند.
توجه: در زمان نگارش این مقاله، مصوبه مجلس برای بررسی به شورای نگهبان ارسال شده و وضعیت نهایی و زمان اجرای آن باید بر اساس آخرین مقررات رسمی بررسی شود.
پذیرش وکالت دعاوی مهریه
مؤسسه حقوقی محمدرضا مه دادگر با وکالت محمدرضا مه، پذیرش وکالت و پیگیری دعاوی مهر را انجام میدهد.
در صورت وجود اختلاف در زمینه مطالبه مهر، عدم پرداخت، توقیف اموال، اعسار و تقسیط یا سایر دعاوی مرتبط، بررسی شرایط پرونده و انتخاب مسیر قانونی مناسب میتواند از اقدامات مؤثر برای پیگیری حقوق قانونی شما باشد.
