خیانت در امانت 2
به قلم محمدرضا مه وکیل پایه یک دادگستری
خیانت به معنای پیمان شکنی و نقض عهد است.
بنابراین خیانت در امانت یعنی،
شخصی که مال یا هر چیز ارزشمند که نزد او به امانت گذاشته شده،
در نگهداری آن کوتاهی کرده،
یا بدون اجازه صاحب مال از آن استفاده کند،
یا آن را معیوب کرده و یا کلا از بین ببرد.
در قانون مجازات اسلامی،
خیانت در امانت از جمله جرایم مالی و جرایم علیه اموال و مالکیت است.
بهتر است بدانید:http://www.law.com
به طور معمول امانت با عقد عاریه که قراردادی است که به موجب آن،
یکی از طرفین عقد به طرف دیگر عقد،
اجازه می دهد که از عین مال او به طور مجانی محافظت کرده،
و از آن منفعت ببرد،
به عامل امانت داده می شود.
عاریه دهنده را معیر و عاریه گیرنده را مستعیر گویند.
ماده 674 قانون مجازات اسلامی راجع به خیانت در امانت:
هرگاه اموال منقول یا غیر منقول یا نوشتههایی از قبیل سفته،
چک و قبض و نظایر آن به عنوان اجاره،
یا امانت یا رهن یا برای وکالت یا هر کار دیگری،
با اجرت یا بی اجرت به کسی داده شده باشد،
و بنا بر این بوده است که اشیاء مذکور،
مسترد شود یا به مصرف معینی برسد،
و شخصی که آن اشیاء نزد او بوده آنها را به ضرر مالکین یا متصرفین آنها استعمال،
یا تصاحب یا تلف یا مفقود کند،
به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم خواهد شد.
عوامل جرم خیانت در امانت:
1_استعمال:مال امانی را برای خود استفاده کند.
2_تصاحب: مال امانی را تصاحب کند.
3_اتلاف: مال امانی را به هر طریقی از بین ببرد.
4_مفقود کردن: مال امانی را مخفی کند،
و مالک نتواند به آن دستیابی داشته باشد.
ارکان خیانت در امانت:
هر عملی باید سه رکن اصلی داشته باشد تا از نظر قانون،
جرم شناخته شود.
رکن مادی:
اعمال تصاحب،
اتلاف و استعمال یا مفقود کردن مال امانی،
که در نتیجه انجام عمل یا انجام ندادن عملی صورت گیرد.
به عبارتی،
باید بین عملی که امین انجام داده و ضرری که به مالک وارد شده،
رابطه علیت وجود داشته باشد،
بدین معنا که انجام فعل یا ترک فعل از سوی امین،
موجب شده باشد که به مالک خسارت وارد شود.
رکن معنوی:
وجود سوء نیت به صورت عام یا خاص،
یعنی:
سوء نیت عام:
تصاحب و استعمال و اتلاف و مفقود کردن مال امانی،
باید به صورت عمدی و آگاهانه اتفاق بیفتد.
سوء نیت خاص:
یعنی انجام این اعمال با اراده و قصد زیان رساندن به دیگران باشد.
رکن قانونی:
عمل انجام شده باید مصداق موارد بیان شده،
در ماده 674 قانون مجازات اسلامی باشد،
تا شرایط جرم تلقی شدن خیانت در امانت تحقق یابد.
از جمله آن مصادیق به این صورت است که:
1_مال امانی باید حتما ارزش مالی داشته باشد،
و یا ابزار کسب مال باشد،
بنابراین اگر مال امانی،
قابلیت خرید و فروش و ارزش مالی نداشته باشد،
جرم محقق نمیشود.
2_مال امانی باید حتما توسط مالک آن،
یا نماینده قانونی او به امین سپرده شده باشد.
3_مال امانی باید از روشهای قانونی و با شرط بازگرداندن به صاحب آن،
یا با شرط مصرف کردن در راهی مشخص،
به فرد امین سپرده شده باشد.
حالت های مختلف جرم خیانت در امانت:
1_سوء استفاده از ضعف نفس اشخاص.
2_سوء استفاده از مهر و امضاء.
3_خیانت مستخدمین دولت در اموال و اسناد دولتی.
4_خیانت در امانت در قانون تجارت.
5_خیانت در امانت در قانون تصدیق انحصار وراثت.
6_خیانت در امانت در قانون ثبت اسناد و املاک.
خیانت در امانت در قانون تجارت:
در قانون تجارت هرگاه که شخصی،
سند تجاری مانند:
چک و سفته و غیره را به شخصی امانت بدهد،
اما امین به وسیله این اسناد خیانت کند،
خیانت در امانت محسوب می شود.
برای مثال فرض کنید شخصی خانه ای را اجاره کند،
و چکی را به عنوان ضمانت اجاره،
نزد موجر گذاشته باشد،
بعد از تخلیه منزل،
موجر باید چک را به صاحبش بازگرداند،
در غیر این صورت و استفاده دیگر از چک،
خیانت در امانت محسوب می شود.
یا در مواردی که دلال،
بر خلاف وظیفه خود نسبت به کسی که با او طرف حساب است،
عمل نماید و با دریافت وجه از طرف دیگر معامله،
به نفع وی اقدام کند،
خیانت در امانت محسوب می شود.
هم چنین در قانون تجارت،
یکی از شرایطی که برای مدیران در نظر گرفته شده،
این است که اگر کسی مرتکب خیانت در امانت شود،
در دوره محرومیت نمی تواند به عنوان مدیر شرکت سهامی انتخاب شود.
پس مدیر،https://www.mehdadgar.ir
امین شرکت و امانت،
شرط مدیریت است.
خیانت در امانت در قانون تصدیق انحصار وراثت:
هرگاه شخصی،
دارایی متعلق به اشخاص مجهول الوارث را تصرف نماید،
و بعد از اتمام مدتی که به موجب ماده 6 مقرر است،
نسبت به اموال منقول و وجه نقد،
ظرف 10 سال از تاریخ فوت مالک،
و نسبت به اموال غیرمنقول ظرف 20 سال از تاریخ فوت مالک،
مال مزبور و یا دین و یا منافع حاصل از آن را به دولت تسلیم یا تأدیه ننماید،
مرتکب جرم خیانت در امانت شده است.
چنانچه در خصوص موضوع خیانت در امانت سؤالی یا پرونده ای داشته اید می توانید با وکلای مؤسسه حقوقی محمدرضا مه دادگر در ساعات اداری با شماره 77723606 و 77724264 تماس حاصل فرمایید.